Maria Ratering (1946)

Aan het werk

Mijn beroepscarrière begon in 1968 bij het vormingswerk bedrijfsjeugd. Wat mij in dit werk diep heeft geraakt is de impliciete, onderdrukkende rangorde tussen groepen mensen én de vanzelfsprekendheid waarmee deze ongelijkheid door vrijwel iedereen werd aanvaard. De slagzin uit mijn jeugd: Als je voor een dubbeltje geboren bent, bereik je nooit een kwartje zag ik ineens voor mijn ogen werkelijkheid zijn voor veel deelnemers, slechts een paar jaar jonger dan ik zelf.

Mijn levensvragen kwamen in  beeld:
Hoe kan ik een bijdrage leveren aan het vrijer komen van mensonwaardige toestanden?
Hoe kan ik de ander in zijn eigenheid ontmoeten?
Hoe kunnen we elkaar zo tegenkomen dat we er beide innerlijk rijker en meer mens van worden?

Leren van en aan mijn werk
Jarenlang was ik in diverse perioden – naast andere dienstverbanden in het welzijnswerk - docent in het agogisch beroepsonderwijs. Hoewel ik vakken ‘gaf’ als agogie, begeleidingskunde, feministische organisatiekunde en emancipatorisch educatief werken, bleef ik altijd meer vormingswerker dan docent. Dat wil zeggen de gelijkwaardigheid in de (leer)relatie en het wekken van de eigen ontwikkelingswil waren voor mij, naast de inhoud, belangrijke uitgangspunten.
De behoefte aan meer eigen sturing en feminisering van mijn eigen werkcontext leidde in 1984 tot het oprichten van een eigen zelfstandige Praktijk voor interactioneel leren.

Om de kwaliteit als éénpitter te garanderen. Liet ik me in de 80er jaren bij de LVSB registreren als supervisor, leersupervisor en docent supervisiekunde.
Het werd steeds interessanter om volwassenen te begeleiden in het onderzoek doen naar hun eigen ervaringen en daarvan te leren. Samen zoeken naar de zeer persoonlijke kleur waarmee deze mens zichzelf en zijn werkomgeving kon laten groeien en bloeien.

De opleiding voor ZKM consultant in de 90er jaren voegde ene nieuwe werkimpuls toe. Het unieke verhaal van ieder mens en elke organisatie bleek ook op de diepere gevoelslagen op een gestructureerde wijze in dialoog te kunnen worden gebracht. Ik leerde als consultant vooral om mijn klanten meer waardevrij en met mededogen voor hun eigen verhaal te confronteren.

Midden jaren ’90 kwam ik het ‘levenslot leren’ tegen zoals dat ik ontwikkeld door de NALM (New Adult Learning Movement) Ik voelde me thuis bij deze creatief sturende en diepe zingevingsniveaus rakende begeleidingsvormen.

Sinds 2000 stapte Dick bij mij in de Praktijk. We werken vooral samen rond ‘de kunst van Zelfsturend leren’ (1) Dat is genieten. Samen werken en samen verder ontwikkelen van het vak. Zo ontstonden ook de verschillende werkplaatsen en inspiratiegroepen.

Waar sta ik nu?
Mijn meest recente ontwikkeling is de samenwerking met Gea Koren rond Zwarte koffie, sterke verhalen. Ik beleef het als een grote uitdaging om werkverhalen te helpen focussen op hun essentie en ze vervolgens tot leerkansen te transformeren voor de hele organisatie en haar omgeving. Het is mijn persoonlijke bijdrage aan de toekomst.

Als ontwikkelaar in hart en nieren neem ik nog steeds – in samenwerking met Medina en de Universiteit voor Humanistiek deel aan de verdere ontwikkeling en praktische toepasbaarheid van de Zelf Konfrontatie Methode (2). Uit eigen levendige ervaring weet ik dat de dialoog over duurzaamheid en menswaardigheid binnen organisatie met behulp van een reflect-on (3) beter gevoerd kan worden.

Tegenwoordig groeit onze Praktijk steeds meer naar een open netwerk van zelfstandige professionals. Dat vraagt enerzijds om overdracht van mijn levenservaring en vakkennis op een wijze die jongere collega’s vrij laat om hun eigen pad en werkvormen te vinden. Anderzijds vraagt het om voortdurende dialoog met hen over de essenties van het vak.

Wat vraagt de nabij toekomst?
Steeds beter leren om het ‘kaf’ – de omhulling van de methoden – te onderscheiden van het ‘koren’ – de kern waar het bij het permanente leerproces van volwassenen omgaat: voeding voor de ontwikkeling van mens en organisatie in de richting van duurzaamheid en menswaardigheid.
In hedendaagse woorden: In hedendaagse woorden: zorgen dat het leren van volwassenen substantieel bijdraagt aan een steeds bewustere ‘cradle to cradle cyclus’ van onze organisaties.
Dat sluit nauw aan bij de uitnodiging om met andere vakgenoten over de essenties van het vak te schrijven. Lees hier meer.
Mijn levensvragen blijken in de loop de jaren een metamorfose te hebben doorgemaakt.
Voor de toekomst formuleer ik – met May Sarton -  deze vragen nu als volgt.

                Laat mij de altijd hoopvolle bewaker zijn van de levensgeest,
                        die weet dat zonder duisternis niets geboren wordt
                                   evenals zonder licht niets tot bloei komt.